الشيخ محمد آصف المحسني

33

متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى)

نگارنده هيچ عاقلى را چه مادى و چه خداشناس سراغ ندارد كه بامكان تسلسل قائل شده باشد . خلاصه تمام اينها ( اجتماع ضدّين ، اجتماع مثلين ، دور ، تسلسل ، و غيره ) محال است و در دائرهء هستى نقش نخواهد بست و اگر خواسته باشيم ميتوانيم تمام آنها را تحت يكعنوان قرار دهيم و آن عنوان ( تناقض و اجتماع عدم و وجود ) است . بلى اجتماع وجود و عدم يك شئ در يك زمان و يك مكان و نسبت بيك حال ممتنع است ، مثلا نميشود يك موجود در يك حال هم حركت داشته باشد و هم نداشته باشد . بلى مىشود ، محمود نسبت باينكه در نقطه‌اى از زمين نشسته غير متحرك گفته شود ، و نسبت باينكه در زمين است ، و زمين حركت دارد او را متحرك بدانيم ولى ممكن نيست نسبت بيكشئ هم حركت داشته باشد و هم سكون . ماترياليستىهاى ديالكتيك كه كمتر دقت نظر دارند ، متوجه وحدت‌هاى معتبره در تناقض نشده‌اند و لذا آن را ممكن بلكه محقق دانسته‌اند . رئالست متفايزيسن كه تناقض و اجتماع نقيضين يعنى وجود و عدم ، را محال ميداند حت شرائط معينه‌اى محال ميداند مثلا احمد مىزند با جمله احمد نميزند ، براساس شرائطى با هم تناقض پيدا ميكنند ، و اگر يكى ازين شرائط مفقود شد ، تناقض از بين ميرود و